İstanbul’un önemli kültürel miras yapılarından Zeyrek Çinili Hamam, 3 Eylül Perşembe günü İznik çinilerinin İstanbul’dan Londra’ya uzanan sıra dışı yolculuğunu ele alan özel bir söyleşiye ev sahipliği yapacak. “Zeyrek Çinili Hamam’dan Leighton House’a: Çinilerin Yolculuğu” başlıklı etkinlikte, sanat tarihçisi, yazar ve akademisyen Dr. Melanie Gibson, çinilerin Osmanlı’dan Viktorya dönemi Britanya’sına uzanan hikâyesini tarih, sanat ve kültürel miras perspektifinden ele alacak.
Zeyrek Çinili Hamam’ın Artistik Direktörü Anlam de Coster’ın moderatörlüğünde gerçekleşecek söyleşi, yalnızca İznik çinilerinin fiziksel yolculuğuna değil, farklı coğrafyalarda kazandıkları yeni anlamlara da odaklanacak.
Zeyrek Çinili Hamam’dan Londra’ya Uzanan Hikâye
Mimar Sinan tarafından 16. yüzyılda inşa edilen Zeyrek Çinili Hamam, mimari özelliklerinin yanı sıra adını aldığı İznik çinileriyle Osmanlı sanat tarihinde özel bir yere sahip.
Hamamın çinilerinin bir bölümü, 19. yüzyılın sonlarında İstanbul’dan ayrılarak Londra’ya ulaştı. Bu çiniler, Viktorya döneminin önemli sanatçılarından Frederic Leighton’ın Londra’daki stüdyo evi Leighton House’un en dikkat çekici bölümlerinden biri olan Arab Hall’un tasarımında kullanıldı.
Böylece İstanbul’daki bir Osmanlı hamamının dekoratif mirası, Londra’da farklı bir mimari bağlam içerisinde yeniden hayat buldu. İznik çinileri, Leighton House’un Arab Hall’unda yalnızca dekoratif unsurlar olarak değil, 19. yüzyıl Avrupa’sının Osmanlı sanatına ve Doğu kültürlerine yönelik ilgisinin de önemli göstergeleri arasında yer aldı.
Leighton House’un Arab Hall’u ve İznik Çinileri
Leighton House’taki Arab Hall’un çinileri, yapının müze olarak açılışının 100. yılı kapsamında düzenlenen “The Arab Hall: Past and Present” sergisinin de merkezinde yer alıyor.
Dr. Melanie Gibson’ın yeni kitabı The Arab Hall, Frederic Leighton: Traveller and Collector ise Leighton’ın seyahatleri, koleksiyonculuğu ve Arab Hall’un oluşum süreci üzerinden bu hikâyeye daha kapsamlı bir bakış sunuyor.
Gibson’ın araştırmaları, Leighton’ın sanat koleksiyonunun oluşumunda seyahatlerinin ve Osmanlı dünyasıyla kurduğu kültürel ilişkilerin rolünü incelerken Arab Hall’da kullanılan eserlerin ve mimari unsurların izini de sürüyor.
Kültürel Miras, Koleksiyonculuk ve Değişen Anlamlar
Zeyrek Çinili Hamam’dan Leighton House’a uzanan çini hikâyesi, bir sanat eserinin ya da mimari unsurun farklı dönem ve coğrafyalarda nasıl yeni anlamlar kazanabileceğine dair önemli bir örnek oluşturuyor.
Söyleşide koleksiyonculuk, kültürel etkileşim, mirasın korunması ve Viktorya dönemi Britanya’sının Osmanlı dünyasına duyduğu ilgi gibi başlıklar ele alınacak. İznik çinilerinin İstanbul’dan Londra’ya taşınması üzerinden kültürel nesnelerin dolaşımı ve bu dolaşımın sanat tarihi ile kültürel hafıza üzerindeki etkileri tartışılacak.
Etkinlik, aynı zamanda İstanbul ve Londra arasında yüzyılı aşkın bir süredir devam eden kültürel ilişkinin sanat ve mimari miras üzerinden yeniden düşünülmesine olanak sağlayacak.
Zeyrek Çinili Hamam Söyleşisi: Etkinlik Bilgileri
Etkinlik: Zeyrek Çinili Hamam’dan Leighton House’a: Çinilerin Yolculuğu
Konuşmacı: Dr. Melanie Gibson
Moderatör: Anlam de Coster
Tarih: 3 Eylül 2026, Perşembe
Saat: 18.30
Mekân: Zeyrek Çinili Hamam
Dil: İngilizce
Söyleşiye katılım için önceden kayıt gerekiyor.
Dr. Melanie Gibson Hakkında
Dr. Melanie Gibson, İslam dünyasının seramikleri ve dekoratif sanatları alanında uzmanlaşmış sanat tarihçisi, yazar ve öğretim üyesidir. SOAS, University of London’da Asya Sanatı Lisansüstü Diploma Programı’nın yöneticiliğini yürütmekte, Gingko’nun Sanat Tarihi yayın dizisinin editörlüğünü üstlenmektedir. Leighton House’un mütevelli heyetinde görev alan Gibson’ın araştırmaları, özellikle seramik, heykel ve cam sanatı üzerinden İslam sanatı ile 19. yüzyıl Britanya sanat ve tasarım kültürü arasındaki ilişkileri incelemektedir. Courtauld Institute of Art, Victoria and Albert Museum ve farklı akademik ve kültürel kurumlarda düzenli olarak ders vermektedir.
Anlam de Coster Hakkında
Zeyrek Çinili Hamam’ın artistik direktörü Anlam de Coster; küratör, yazar ve sanat danışmanıdır. Hamamın Bizans sarnıcında yürütülen güncel sanat programını yönetmekte; mekânın tarihsel, mimari ve kültürel katmanlarıyla ilişki kuran sergiler, iş birlikleri ve kamusal programlar geliştirmektedir. Galatasaray Üniversitesi ve Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne’da Ekonomi eğitimi alan de Coster, Sciences Po Paris’te Sanat ve Medya Yönetimi alanında yüksek lisansını tamamlamıştır. Kariyeri boyunca İstanbul Modern, SALT, İstanbul Kültür Sanat Vakfı ve Artsy gibi uluslararası sanat kurumlarında görev yapmıştır.
Zeyrek Çinili Hamam Hakkında
İstanbul’un UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan tarihi Zeyrek semtinde konumlanan Zeyrek Çinili Hamam, The Marmara Grubu tarafından yürütülen on üç yıllık bir restorasyon sürecinin ardından, 2023 yılında geleneksel bir hamam ve kültür kompleksi olarak yeniden açıldı.
16. yüzyılda Barbaros Hayreddin Paşa tarafından Mimar Sinan’a yaptırılan Zeyrek Çinili Hamam, Osmanlı mimarisinin başyapıtları arasında kabul ediliyor. İsmini, bu yapı için özel olarak İznik’te üretilmiş ve zamanında iç mekânlarını süslemiş çinilerden alıyor. Günümüzde Zeyrek Çinili Hamam, hamam ritüelini deneyimleme imkânı sunan aktif bir tarihi hamam olmanın yanı sıra, müzesi, güncel sanat programı ve mağazasıyla çok katmanlı bir kültür kompleksi olarak da işlev görüyor.
Zeyrek Çinili Hamam Müzesi’nde restorasyon sırasında gün yüzüne çıkarılan Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait eserleri, çini buluntuları ile hamam objeleri sergileniyor ve yapıya adını veren ve bugün dünyanın önemli müzelerinin koleksiyonlarında yer alan İznik çinilerinin hikâyesini anlatılıyor. Zeyrek Çinili Hamam’ın mağazasında ise güncel tasarımcı ve sanatçıların yapının mimarisi, zanaat geleneği ve ritüellerinden hareketle geliştirdiği özel koleksiyonlar yer alıyor. Süreli sergilerin yanı sıra, Zeyrek Çinili Hamam sıcaklık, soğukluk ve bahçe bölümlerine yayılan kalıcı bir güncel sanat koleksiyonuna da yer veriyor.
Küratörlüğünü Anlam de Coster’in üstlendiği Healing Ruins (2023) başlıklı grup sergisiyle kapılarını açan kurum, mekâna özgü bir güncel sanat programına ev sahipliği yapmayı sürdürüyor. Yapının altında açığa çıkarılan Bizans sarnıcında bugüne kadar Alekos Fassianos (2024), Anousha Payne (2025), Juliette Minchin (2025) ve Margaret R. Thompson’ın (2026) kişisel sergileri gerçekleşti.
Program, hamamların tarihsel olarak üstlendiği toplumsal rolü güncel sanat aracılığıyla yeniden yorumlamayı amaçlıyor. Farklı coğrafyalardan sanatçılar, araştırma ve üretim süreçleri için İstanbul’a davet ediliyor ve bu çok katmanlı yapının tarihsel, mimari, kültürel ve sembolik bağlamına yanıt veren yeni eser ve sergiler geliştiriyor.
Bilgi için:
zeyrekcinilihamam.com I @zeyrekcinilihamam
Adres: Zeyrek, İtfaiye Cd. No:44, 34083 Fatih/İstanbul
Telefon: +90 212 521 21 61
Çalışma Saatleri
Zeyrek Çinili Hamam
Pazartesi kapalı
Salı-Pazar, 08.00–22.00
Zeyrek Çinili Hamam Müzesi
Pazartesi kapalı
Salı-Pazar, 10.00–18.00
https://artcolumn.com.tr
