Türk resim sanatının dönüm noktalarından biri olan 1914 Kuşağı, hocaları ve yetiştirdikleri sanatçılarla birlikte Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nde buluşuyor. “1914 Kuşağı: Tanıdığımız Ressamlar” başlıklı yeni süreli sergi, 26 Eylül 2026’da ziyarete açılıyor.
Küratörlüğünü Prof. Dr. Gül İrepoğlu’nun üstlendiği sergi, Türkiye İş Bankası ve Arkas koleksiyonlarından yaklaşık 200 eseri bir araya getiriyor. Sergi, yalnızca 1914 Kuşağı’nın temsilcilerine değil, onların hocalarına, çağdaşlarına ve sonraki kuşaklar üzerindeki etkilerine de odaklanarak dönemin sanat ortamına kapsamlı bir bakış sunuyor.
1914 Kuşağı’nın Türk Resmindeki Yeri
20.yüzyılın başlarında İstanbul’da sanat eğitimi alan ve ardından resim eğitimlerini geliştirmek üzere Paris’e gönderilen sanatçılar, 1914’te I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla Türkiye’ye dönmeleri nedeniyle “1914 Kuşağı” adıyla anılmaya başladı.
İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Namık İsmail, Sami Yetik, Ali Sami Boyar, Hüseyin Avni Lifij, Mehmed Ruhi Arel, Nazmi Ziya Güran ve Hikmet Onat’ın öne çıktığı bu kuşak, Türk resminin modernleşme sürecinde önemli bir rol üstlendi.
Sergi, bu sanatçıların eserlerini tek başına ele almak yerine onları yetiştiren hocalar, aynı dönemde üretim yapan sanatçılar ve kendilerinden sonraki kuşaklarla birlikte değerlendiriyor. Böylece 1914 Kuşağı’nın Türk resim sanatındaki etkisi, daha geniş bir sanat tarihi perspektifi içerisinde ele alınıyor.
Paris’ten İstanbul’a Uzanan Bir Sanat Yolculuğu
1914 Kuşağı sanatçıları Paris’te bulundukları dönemde dönemin sanat ortamıyla yakından temas etti. Akademik resim anlayışının yanı sıra Empresyonizm başta olmak üzere yeni sanat yaklaşımlarından etkilenen sanatçılar, edindikleri deneyimleri kendi üsluplarıyla yeniden yorumladı.
Prof. Dr. Gül İrepoğlu, kuşağın sanat tarihindeki önemini, sanatçıların Paris’te edindikleri deneyimleri İstanbul ve Anadolu’daki üretimlerine taşımasına bağlıyor. Sergiler düzenleyen, yazılar kaleme alan ve Anadolu’nun farklı bölgelerini eserlerine taşıyan sanatçılar, toplumda görsel sanatlara yönelik ilginin ve sanat beğenisinin gelişmesine de katkı sağladı.
“Mücadele ve Emek Dolu Bir Dönemin Ortak Ruhu”
Serginin küratörü Prof. Dr. Gül İrepoğlu, 1914 Kuşağı’nın yalnızca sanat üretimleriyle değil, dönemin koşulları karşısındaki mücadeleleri ve sanatın toplumdaki yerini güçlendirme çabalarıyla da değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
İrepoğlu’na göre sanatçıların Paris deneyimleri, onların yalnızca resim anlayışlarını değil, Türkiye’de sanatın gelişimine yaptıkları katkıları da şekillendirdi. İstanbul ve Ankara’daki sergiler, Anadolu gezileri ve sanat üzerine yazıları, bu kuşağın sonraki sanatçılar üzerindeki etkisini güçlendirdi.
Başyapıtlarla Bir Dönemin Sanat Mirası
Serginin kurgusunda önce 1914 Kuşağı’nın hocalarının eserlerine yer veriliyor. Ardından kuşağın temsilcilerinin çalışmaları farklı konu başlıkları altında izleyiciyle buluşuyor.
“Zamanı Paylaşanlar” bölümünde 1914 Kuşağı ile aynı dönemde üretim yapan sanatçılar ele alınırken, “Binbir Filizli Bahçe” başlıklı bölümde kuşağın yetiştirdiği öğrencilerden örneklere yer veriliyor.
Sergide Fernand Cormon’un “Bekleyiş”, İbrahim Çallı’nın “Gül Koklayan Kadın”, Feyhaman Duran’ın “Mavi Şalvarlı Kız”, Namık İsmail’in “Harman” ve Hikmet Onat’ın “Peyzaj-Ortaköy” gibi dikkat çekici eserleri yer alıyor.
Nazmi Ziya Güran’ın ışıkla kurduğu doğa yorumları, Avni Lifij’in atmosferik ve gizemli kompozisyonları, Ali Sami Boyar’ın özgün çalışmaları ile Sami Yetik ve Ruhi Arel’in Anadolu ve memleket görünümleri de serginin öne çıkan eserleri arasında bulunuyor.
Sergiye Eşlik Eden Yayın
Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nin kurucu küratörü Prof. Dr. Gül İrepoğlu tarafından sergiyle paralel olarak hazırlanan kitap da serginin önemli tamamlayıcılarından biri.
Türkiye İş Bankası ve Arkas koleksiyonlarından eserlerin yanı sıra döneme ait fotoğrafların yer aldığı kitapta, sanatçıların Paris’e uzanan yolculukları ve dönemin sanat ortamı diyaloglar üzerinden kurgulanan kısa hikâyelerle aktarılıyor. Yayının, 1914 Kuşağı’nın sanat tarihindeki yerini anlamaya yönelik önemli bir kaynak olması hedefleniyor.
12 Temmuz 2027’ye Kadar Ziyaret Edilebilir
İş Sanat ve Arkas Sanat iş birliğiyle hazırlanan “1914 Kuşağı: Tanıdığımız Ressamlar”, 26 Eylül 2026’dan 12 Temmuz 2027’ye kadar Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nin Beyoğlu’ndaki ikinci ve üçüncü katlarında ziyaret edilebilir.
Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi Hakkında
1900’lerin başından bu yana birçok aileye ve iş yerine ev sahipliği yapmış, Beyoğlu’nun benzersiz tarihine tanıklık etmiş, 1953-2016 yılları arasında Türkiye İş Bankası Beyoğlu Şubesi olarak hizmet vermiş tarihi Baudouy (Bodvi) Apartmanı, 29 Ekim 2023’te Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi olarak kapılarını açtı.
İstiklal Caddesi No. 144 adresinde konumlanan müzede sergi kurgusu yukarıdan aşağıya doğru planlandı: 5. ve 4. katlar “Türk Resmini İzlemek” isimli kalıcı sergiye, 3. ve 2. katlar ise süreli sergilere ev sahipliği yapıyor. Müzenin giriş katı, İstiklal Caddesi ile bütünleşik bir yapıda kurgulanan kafesi ve RHM Dükkân ile ziyaretçileri içeriye davet ediyor. Çok amaçlı olarak kullanılan etkinlik mekânı BlackBox’ta ise sezon boyunca kültür-sanat seminerleri ve çocuklar için ücretsiz sanat atölyeleri düzenleniyor.
Açıldığı günden bu yana Stevie, MUSE, MarCom, Felis ve Sardis gibi saygın organizasyonlarda başarı kazanan Müze, 2025 yılında müzecilik dünyasının en saygın organizasyonlarından Avrupa Müze Forumu (EMF) tarafından takdirnameyle ödüllendirilerek Türkiye’nin sanat vizyonunu uluslararası arenada taçlandırdı.
Bilgi için: issanat.com.tr
https://artcolumn.com.tr
