Fotoğrafın icadının 200. yılı kutlanırken Pinault Collection, 7 Ekim 2026’da Paris’teki Bourse de Commerce’te kapılarını açan “Remember Me” başlıklı büyük bir grup sergisi sunuyor. Matthieu Humery’nin küratörlüğünde, Lola Regard’ın katkılarıyla hazırlanan sergi, 80’den fazla sanatçının yaklaşık 700 eserini bir araya getiriyor. Adını Barbara Kruger’ın bir eserinden alan sergi, Pinault Collection’ın fotoğraf koleksiyonundan başyapıtlar ve ikonik çalışmalar aracılığıyla fotoğrafın ilk örneklerinden günümüzün çağdaş görüntülerine uzanan tarihine kapsamlı bir bakış sunuyor.
2025 yılında yayımlanan Pinault Collection: 100 Masterpieces of Photography adlı kitaptan ilham alan sergi, kronolojik bir anlatım yerine füg biçiminde kurgulanıyor. Farklı dönemler, türler ve estetik yaklaşımlar arasında beklenmedik ilişkiler kuran bu yaklaşım, izleyiciyi fotoğraf tarihini duyusal ve özgür bir deneyim üzerinden keşfetmeye davet ediyor.
Fotoğrafın Bellekle Kurduğu İlişki
Gustave Le Gray’den Cindy Sherman’a, Dorothea Lange’den Wolfgang Tillmans’a, Man Ray’den Louise Lawler’a uzanan geniş bir sanatçı yelpazesini kapsayan Pinault Collection, bünyesindeki 8.000’den fazla fotoğraf baskısıyla mecranın tarihsel gelişimini ve teknik çeşitliliğini gözler önüne seriyor. “Remember Me”, bu kapsamlı koleksiyonu ilk kez fotoğrafın icadının 200. yılı vesilesiyle bir araya getirerek fotoğrafın belleği koruma, geçmişi yeniden canlandırma ve zamanı kaydetme gücünü odağına alıyor.
Rotunda bölümünde sergiye özel anıtsal bir yerleştirme gerçekleştiren Amerikalı sanatçı Barbara Kruger, metin ve görüntüyü bir araya getiren kendine özgü yaklaşımını sürdürüyor. The History of Tears başlıklı yerleştirme, izleyiciyi hatırlama eylemi üzerine düşünmeye çağırıyor. Sanatçının zaman zaman ironik, zaman zaman sert ve sarsıcı mesajları arasında, Pinault Collection’da bulunan ve sanatçının en bilinen çalışmalarından biri olan 1987 tarihli I shop therefore I am da öne çıkıyor.
Geçmiş ile Bugün Arasında Görsel Diyaloglar
Serginin serileştirme, kompozisyon, portre ve fotoğrafın kendi varlığının ortadan kalkması gibi temalar etrafında şekillenen bölümleri, bilinçli olarak açık bırakılan bir sergileme düzeni içinde birbirine karışıyor. Bu yaklaşım, farklı dönemlere ve disiplinlere ait eserler arasında görsel diyaloglar kurulmasını sağlıyor.
Richard Avedon’ın objektifine yansıyan Marilyn Monroe’nun dalgın bakışı, Cindy Sherman’ın ikonik otoportrelerinden birindeki kırılganlıkla yan yana geliyor. Gustave Le Gray’in deniz manzaraları, Eileen Quinlan’ın dalga görüntüleriyle buluşurken August Sander’ın 20. yüzyıl insan portreleri, Sherrie Levine’in yeniden yorumlarıyla karşı karşıya geliyor. Böylece sergi, fotoğrafın yalnızca bir görüntü üretme aracı olmadığını; aynı zamanda imgelerin anlamlarının zaman içinde nasıl değiştiğini de ortaya koyuyor.
Bellek kavramı, serginin bütününe yayılan temel izlek olarak hem fotoğrafın maddi varlığını hem de temsil ettiği imgeleri aşan bir düşünce alanı oluşturuyor.
Irving Penn ve Raymond Depardon’a Özel Bölümler
Sergide Irving Penn ve Raymond Depardon’ın çalışmaları özel bir yer tutuyor. Irving Penn’e, Pinault Collection bünyesinden 400’den fazla fotoğrafı bir araya getiren kapsamlı ve daha önce benzeri gerçekleştirilmemiş bir yerleştirme ayrılırken Raymond Depardon’ın Fransa’yı konu alan ünlü fotoğraf serisi de izleyiciyle buluşuyor.
Bourse de Commerce’in 2 numaralı galerisi, Irving Penn’in çalışmalarına ayrılarak bir anma mekânına dönüştürülüyor. Penn’in fotoğrafları, insanın ve nesnelerin özünü yakalama arayışını görünür kılıyor.
Raymond Depardon’ın fotoğrafları ise sanatçının Fransa boyunca gerçekleştirdiği yolculuklardan izler taşıyor. Dükkânlar, müstakil evler, yollar ve meydanlar aracılığıyla ülkenin gündelik yaşamını belgeleyen bu görüntüler, geçmiş ile modern zamanın iç içe geçtiği bir yer portresi oluşturuyor.
Fotoğraf: Geçmişi Korumanın ve Unutmaya Direnmenin Yolu
Serginin küratörü Matthieu Humery, fotoğrafın bellekle kurduğu ilişkiyi, geçmişin izlerini koruma ve insan varoluşunun geçiciliğine direnme kapasitesi üzerinden ele alıyor. Humery’ye göre fotoğraf, 1827’de gerçeği olağanüstü bir doğrulukla yeniden üretme yeteneğiyle dikkat çekmiş, zamanla belleğin imgelerini somutlaştıran en güçlü araçlardan biri hâline gelmiştir. Charles Baudelaire de 1859 yılında fotoğrafın bu hafıza işlevini fark etmiştir.
Humery, fotoğrafın bir anı durdurduğunu, bir yüzü ölümsüzleştirdiğini ve geçip giden varoluşun izlerini koruduğunu vurguluyor. Ona göre fotoğraf, unutmak yerine hatırlamayı mümkün kılıyor; bellekteki boşlukları dolduruyor, tarihi yeniden canlandırıyor ve ölüme karşı bir direnç alanı yaratıyor.
Kâğıttan yapılmış bir kalıntıyı andıran fotoğraf, hem şimdiki zamanı kutluyor hem de artık var olmayan şeylere bakmamızı sağlıyor. “Remember Me” başlığı da bu düşünceyi sergide bir araya getirilen bütün eserlere yayıyor. Gustave Le Gray’den Wolfgang Tillmans’a, Man Ray’den Richard Avedon’a, Francesca Woodman’dan Raymond Depardon’a, Irving Penn’den Barbara Kruger ve Cindy Sherman’a uzanan sanatçıların görüntüleri, her biri kendi diliyle, kaybolmamak için görülmeyi talep ediyor.
Matthieu Humery’nin küratörlüğünde hazırlanan “Remember Me”, fotoğraf tarihini kronolojik sınırların dışında ele alarak estetik, biçimsel ve ikonografik benzerlikler üzerinden ilerleyen özgür bir keşif alanı yaratıyor. Sergi, fotoğrafın yalnızca geçmişi kaydetmediğini, aynı zamanda belleği canlı tutarak zamanla kurduğumuz ilişkiyi de biçimlendirdiğini hatırlatıyor.
https://artcolumn.com.tr
