İstanbul Modern’in onuncu koleksiyon sergisi “Aynı Mavinin Altında”, Türkiye’de modern ve çağdaş sanatın 1940’lardan günümüze uzanan dönüşümünü tarihsel ve tematik karşılaşmalar üzerinden yeniden ele alıyor. 119 sanatçının 230 yapıtını bir araya getiren sergide, müze koleksiyonuna yeni dahil edilen ve daha önce sergilenmemiş 43 yapıt da ilk kez izleyiciyle buluşuyor.
Dr. Nejat F. Eczacıbaşı Vakfı tarafından desteklenen Dr. Nejat F. Eczacıbaşı Koleksiyon Sergi Salonu’nda düzenlenen sergi, İstanbul Modern’in kuruluşundan bu yana oluşturduğu koleksiyon birikimine yeni bir küratöryel bakış getiriyor. Sergi yalnızca koleksiyon salonuyla sınırlı kalmayarak müzenin dört katına, fuaye alanlarına, kütüphaneye ve farklı kamusal bölümlerine yayılıyor.
Küratörlüğünü İstanbul Modern Artistik Direktörü Çelenk Bafra ile küratör Deniz Pehlivaner’in üstlendiği “Aynı Mavinin Altında”nın asistan küratörlüğünü Naz Uğurlu Benek, yapım yöneticiliğini ise Selen Erkal yürütüyor.
İstanbul Modern Koleksiyonuna Yeni Bir Bakış
Serginin adı, farklı dönemleri, coğrafyaları ve deneyimleri birbirine bağlayan mavi renginden geliyor. Denizleri, ufukları, düşleri, özgürlüğü, mesafeyi ve yakınlaşmayı çağrıştıran mavi, serginin farklı dönemlerde üretilmiş yapıtlar arasında yeni ilişkiler kuran ortak kavramsal zeminini oluşturuyor.
İstanbul Modern Yönetim Kurulu Başkanı Oya Eczacıbaşı, müzenin koleksiyonunun oluşum sürecinin İstanbul’a modern ve çağdaş sanat müzesi kazandırma fikriyle birlikte başladığını belirtiyor. Dr. Nejat F. Eczacıbaşı Vakfı Koleksiyonu’nun da yıllar içinde İstanbul Modern Koleksiyonu’nun gelişimine katkı sağlayan önemli kaynaklardan biri olduğunu ifade eden Eczacıbaşı, Koleksiyon Sergi Salonu’nun “Aynı Mavinin Altında” sergisiyle birlikte Dr. Nejat F. Eczacıbaşı’nın adını taşıyacağını ve vakıf tarafından destekleneceğini aktarıyor.
İstanbul Modern Artistik Direktörü Çelenk Bafra, koleksiyon sergilerini kurumun geçmişi nasıl okuduğunu, bugünü nasıl yorumladığını ve geleceği nasıl düşündüğünü görünür kılan yapılar olarak ele aldıklarını belirtiyor. “Aynı Mavinin Altında”nın kronolojik sanat tarihi anlatısını bütünüyle terk etmeden, tarihsel süreklilik ile tematik okumaları aynı kurgu içinde buluşturduğunu ifade eden Bafra, mavi renginin farklı dönemler ve coğrafyalar arasında yeni ilişkiler kurmaya olanak sağlayan kavramsal bir zemin sunduğunu vurguluyor.
Serginin eş küratörü Deniz Pehlivaner ise 1940’lardan günümüze uzanan sanat üretimlerini bugün de güncelliğini koruyan meseleler üzerinden yeniden düşünmeye davet ettiklerini belirtiyor. Serginin öne çıkan başlıkları arasında sanat tarihsel ilişkilerin, sanatçılar arasındaki bağlantıların ve kadın sanatçıların görünürlüğünün bulunduğuna dikkat çekiyor.
1940’lardan Günümüze Modern ve Çağdaş Sanat
“Aynı Mavinin Altında”, Türkiye’de modern ve çağdaş sanatın yaklaşık sekiz on yıllık dönüşümünü iki ana bölüm üzerinden ele alıyor.
Serginin ilk bölümü, 1940’lardan 2000’li yıllara uzanan dönemi tarihsel bir akış içerisinde inceliyor. Soyut sanatın erken örneklerinden figüratif anlatımın farklı biçimlerine, değişen estetik yaklaşımlardan toplumsal ve kültürel dönüşümlere uzanan seçki, Türkiye’de sanatın geçirdiği değişimi farklı kuşakların üretimleri üzerinden görünür kılıyor.
İkinci bölümde ise 2000 sonrası sanat üretimlerinden seçilen yapıtlar tematik başlıklar altında bir araya geliyor. Böylece farklı kuşaklardan ve coğrafyalardan sanatçıların üretimleri, güncel meseleler etrafında yeniden ilişkilendiriliyor.
“Savaş, Yıkım, Yerinden Edilme” başlığı altında göç, otorite ve tarihsel travmalar ele alınırken, kolektif bellek ve geçmişle kurulan ilişkiler de serginin önemli tartışma alanlarından birini oluşturuyor.
“Doğa, Motif, Dönüşüm” bölümünde insan, hayvan, bitki ve çevre arasındaki ilişkiler; ekolojik kırılma, dönüşüm ve kültürel hafıza üzerinden değerlendiriliyor.
“Temsil, Anlatı, Gelenek” başlığında bedenin temsili, toplumsal cinsiyet, zanaat, görünmeyen emek ve kimlik meseleleri farklı sanat pratikleri aracılığıyla ele alınıyor.
“Kent, Mekân, Katman” ise kenti hafıza, hareket, mimari ve kültürel dolaşımın sürekli dönüşüm içinde olduğu bir alan olarak inceliyor.
İstanbul Modern’in Dört Katına Yayılan Sergi
“Aynı Mavinin Altında”nın dikkat çeken özelliklerinden biri, koleksiyon sergisi deneyimini yalnızca ana sergi salonuyla sınırlamaması. Yapıtlar İstanbul Modern’in dört katına, fuayelere, kütüphaneye ve binanın farklı kamusal alanlarına yayılarak serginin bütüncül bir deneyim olarak kurgulanmasını sağlıyor.
Müzenin dış cephesi ve fuaye alanlarında da heykel ve yerleştirme sanatından önemli örnekler izlenebiliyor. Bettina Pousttchi’nin “Dikey Otoyollar V02” ve Tony Cragg’in “Koşucu” adlı yapıtlarının yanı sıra, Liam Gillick’in 14. İstanbul Bienali kapsamında eski müze binasına yerleştirdiği Uygulamalı Hydrodynamica da yeni binanın denize bakan cephesindeki konumuyla sergi deneyiminin bir parçası oluyor.
Fuaye alanlarında Tracey Emin’in “Ruhunu Tutmak”, Hans Op de Beeck’in “Uyuyan Kız”, Seyhun Topuz’un “Kırmızı V” ve Lee Bul’un “İsimsiz” adlı yapıtları izleyiciyle yeniden buluşuyor.
18.İstanbul Bienali’nde Külah Fabrikası’nda sergilendikten sonra İstanbul Modern Sanat Müzesi Koleksiyonu’na dahil edilen Claudia Pagès Rabal’ın “Beş Savunma Kulesi” adlı yapıtı ise ilk kez sergilenerek sinema fuayesinde yer alıyor.
Kütüphanede ise Halil Altındere’nin “Tabularla Dans” serisinden bir çalışma ile Serkan Özkaya’nın “Bugün Tarihi Öneme Sahip Bir Gün Olabilirdi (New York Times)” adlı yapıtı ziyaretçileri karşılıyor.
Sergi boyunca sunulan dokuz tematik metnin yanı sıra sesli tur ve videolu anlatımlar, ziyaretçilerin İstanbul Modern Koleksiyonu hakkında daha kapsamlı bilgi edinmesine olanak sağlıyor.
43 Yapıt İlk Kez İzleyiciyle Buluşuyor
“Aynı Mavinin Altında”nın öne çıkan bölümlerinden biri de İstanbul Modern Koleksiyonu’nda bulunan 43 yapıtın ilk kez sergilenmesi.
Kadın Sanatçılar Fonu ve İstanbul Modern Sanat Müzesi Koleksiyonu kapsamında koleksiyona dahil edilen yapıtlardan geniş bir seçkinin yer aldığı sergide Fatoş İrwen’in “Rosa”, Yaşam Şaşmazer’in “Karanlığı Ehlileştirmek”, Aslı Çavuşoğlu’nun “ANNEX”, Candeğer Furtun’un “Alkış” ve Burçak Bingöl’ün “Hatayi” adlı çalışmaları da bulunuyor.
Bunun yanı sıra Antonis Donef, Julie Mehretu, Elif Uras, Attila Galatalı, Mirak Jamal ve Gülsün Karamustafa gibi sanatçıların yapıtları da ilk kez İstanbul Modern izleyicisiyle buluşuyor.
Bu seçki, koleksiyonun yalnızca geçmişteki sanat üretimlerini koruyan bir arşiv olmadığını; yeni yapıtların dahil edilmesi, farklı sanatçıların görünürlüğünün artırılması ve güncel meselelerin koleksiyon içerisinde yeniden düşünülmesiyle sürekli gelişen bir yapı olduğunu ortaya koyuyor.
İstanbul Modern Koleksiyonundan Fotoğraf Seçkisi
“Aynı Mavinin Altında”, Türkiye fotoğraf tarihinin önemli isimlerinin çalışmalarına da yer veriyor.
Disiplinlerarası yaklaşımıyla Türkiye’de fotoğraf kültürünün gelişimine katkı sağlayan Ersin Alok, 1962 yılında “Master of Leica” unvanına layık görülen Ara Güler, Türkiye’de akademik fotoğraf eğitimi alan ilk kadın fotoğrafçı Yıldız Moran ve Sedat Pakay’ın çalışmaları sergide fotoğraf disiplininin farklı dönemlerine ışık tutuyor.
“Aynı Mavinin Altında” Sergi Kataloğu
Sergiye eşlik eden kapsamlı katalogda, serginin küratörlerinin metinlerinin yanı sıra İstanbul Modern Koleksiyon Danışma Kurulu üyesi Prof. Dr. Esra Aliçavuşoğlu’nun değerlendirmesi de yer alıyor.
Katalogda Çelenk Bafra’nın “Müzenin Genişleyen Ufku: Koleksiyon”, Deniz Pehlivaner’in “Aynı Mavinin Altında” başlıklı yazılarının yanı sıra Esra Aliçavuşoğlu’nun “Koleksiyonu Yeniden Düşünmek: Zaman, Bilgi ve Temsil Üzerine” başlıklı makalesi bulunuyor.
Sergiye Paralel Eğitim Programları
İstanbul Modern’in Eğitim ve Sosyal Projeler Bölümü tarafından hazırlanan atölye ve eğitim programları da “Aynı Mavinin Altında” sergisine eşlik ediyor.
Farklı yaş gruplarına yönelik olarak hazırlanan programlar, sergide yer alan yapıtların dönemleri, temaları ve sanat pratikleri üzerine yeni düşünme alanları açarken ziyaretçilerin koleksiyonla farklı deneyim ve öğrenme biçimleri üzerinden ilişki kurmasını amaçlıyor.
İstanbul Modern Mağaza’da Sergiye Özel Ürünler
Sergi deneyimi İstanbul Modern Mağazada da devam ediyor. Serginin kapsamlı kataloğunun yanı sıra “Aynı Mavinin Altında”da yer alan yapıt ve sanatçılardan ilhamla hazırlanan özel bir ürün seçkisi ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor.
İstanbul Modern’in onuncu koleksiyon sergisi “Aynı Mavinin Altında”, müzenin koleksiyonuna yalnızca kronolojik bir sanat tarihi anlatısı üzerinden değil; farklı dönemler, sanatçılar, coğrafyalar ve güncel meseleler arasındaki ilişkiler üzerinden bakmayı öneriyor. Mavi renginin birleştirici kavramsal çerçevesi altında şekillenen sergi, Türkiye’de modern ve çağdaş sanatın dönüşümünü yeniden düşünmek için kapsamlı bir buluşma alanı oluşturuyor.
Sergide Yapıtları Yer Alan Sanatçılar
Kuzgun Acar, Erdağ Aksel, Erol Akyavaş, Nevin Aladağ, Ersin Alok, Hüseyin Bahri Alptekin, Özlem Altın, Halil Altındere, Ghada Amer, Refik Anadol, Hakkı Anlı, Koray Ariş, Yüksel Arslan, Volkan Aslan, Tomur Atagök, Nancy Atakan, Vahap Avşar, Georg Baselitz, Bedri Baykam, Aliye Berger, Sabri Berkel, Burçak Bingöl, Albert Bitran, Mark Bradford, Lee Bul, Cihat Burak, Tülay Tura Börtecene, Hera Büyüktaşçıyan, CANAN, Hussein Chalayan, Anthony Cragg, Aslı Çavuşoğlu, Fulya Çetin, Adnan Çoker, Richard Deacon, Nejad Melih Devrim, Tiraje Dikmen, Şükriye Dikmen, Abidin Dino, Antonis Donef, Burhan Doğançay, İpek Duben, Âbidin Elderoğlu, Olafur Eliasson, Mandy El-Sayegh, Tracey Emin, Neş’e Erdok, Cevdet Erek, Ayşe Erkmen, Erol Eskici, İnci Eviner, Bedri Rahmi Eyüboğlu, İnci Furni, Candeğer Furtun, Attila Galatalı, Leyla Gamsız, Liam Gillick, Guerrilla Girls, Tanya Goel, Deniz Gül, Ara Güler, Bedia Güleryüz, Mehmet Güleryüz, Neşet Günal, Nedim Günsür, Selma Gürbüz, Nilbar Güreş, Altan Gürman, Gözde İlkin, Ahmet Doğu İpek, Fatoş İrwen, Balkan Naci İslimyeli, Nuri İyem, Zeki Faik İzer, Mirak Jamal, Gülsün Karamustafa, William Kentridge, Anselm Kiefer, Komet, Füreya Koral, Azade Köker, Alicja Kwade, Julie Mehretu, Yıldız Moran, Sarah Morris, Mahmoud Obaidi, Füsun Onur, Hans Op de Beeck, Julian Opie, Mübin Orhon, Kemal Önsoy, Serkan Özkaya, Claudia Pagès Rabal, Sedat Pakay, Bettina Pousttchi, Laure Prouvost, Anselm Reyle, Necla Rüzgar, Sarkis, Yaşam Şaşmazer, Nevhiz Tanyeli, Ayça Telgeren, Hale Tenger, Güneş Terkol, Canan Tolon, Seyhun Topuz, F. Tülin, Vahit Tuna, Selim Turan, Ömer Uluç, Elif Uras, Burhan Uygur, Adrián Villar Rojas, Zhan Wang, Richard Wentworth, Nil Yalter, Haegue Yang, Fahrelnissa Zeid, Yılmaz Zenger.
https://artcolumn.com.tr
