Bülent Eczacıbaşı Vakfı Fotoğraf Araştırma Merkezi’nin (BEVFAM) arşivinden seçilen eserlerden oluşan “Göz Teması”, 212 Fotoğraf Festivali kapsamında izleyiciyle buluşuyor. Farklı dönemlere ve fotoğrafçıların koleksiyonlarına ait çalışmaların bir araya getirildiği seçki, fotoğrafçı ile öznesi ve fotoğraftaki özne ile izleyici arasındaki ilişkiyi “bakış” üzerinden ele alıyor.
26 Eylül–11 Ekim 2026 tarihleri arasında dokuzuncu kez düzenlenen 212 Fotoğraf Festivali kapsamında gerçekleştirilen “Göz Teması”, Akaretler No:5’te ziyaret edilebilecek. Sergi, fotoğrafın yalnızca bir görüntüyü kaydetme biçimi değil, fotoğrafı üreten, fotoğrafta yer alan ve ona bakan arasında kurulan karşılıklı bir iletişim alanı olduğunu hatırlatıyor.
Fotoğrafta Bakışın Gücü
Portre, fotoğraf tarihinin en güçlü ve kalıcı konularından biri olarak insan yüzünün taşıdığı anlam üzerinden farklı dönemlerde yeniden yorumlandı. “Göz Teması” seçkisi de bu tarihsel ilişkinin merkezine bakışı yerleştiriyor.
İnsanların yaşam boyunca birbirleriyle kurduğu iletişimde önemli bir rol oynayan göz teması, fotoğraf söz konusu olduğunda farklı bir boyut kazanıyor. Fotoğrafçı, çekim sırasında öznesine bakarken aynı zamanda gelecekte o görüntüye bakacak izleyici için de bir karşılaşma alanı oluşturuyor.
Fotoğrafın ilk dönemlerinde uzun pozlama süreleri, özellikle stüdyo portrelerinde doğrudan bakışın kullanımını sınırlandırıyordu. Dakikalar boyunca hareket etmeden poz vermek zorunda kalan öznelerin kamerayla uzun süre göz göze kalması kolay değildi.
Teknolojinin gelişmesi ve pozlama sürelerinin kısalmasıyla birlikte ise fotoğraftaki öznenin bakışı giderek kameraya, dolayısıyla fotoğrafın gelecekteki izleyicisine yönelmeye başladı.
“Göz Teması”, bu değişimin yarattığı görünmez iletişim alanına odaklanıyor. Fotoğraftaki bir bakış, çekildiği zamandan yıllar sonra o görüntüyle karşılaşan izleyiciye ulaşabiliyor. İzleyici de bu bakışla karşılaştığında yalnızca fotoğrafı izlemekle kalmayıp ifadenin ardındaki hikâyeyi anlamlandırmaya yöneliyor.
BEVFAM Arşivinden Farklı Koleksiyonlar
“Göz Teması” seçkisi, BEVFAM arşivinde bulunan farklı dönemlere ve fotoğraf üretimlerine ait çalışmaları aynı çerçevede buluşturuyor.
Sergide Hüseyin Cahit Aktuna, Tuğrul Çakar, Nusret Nurdan Eren, Sinan Koçaslan, Robert John Marshall, Garbis Özatay, Tahsin Saya, Gülnur Sözmen ve Sinan Turan koleksiyonlarından arşivsel pigment baskılar yer alıyor.
Mehmet Bayhan, Metehan Özcan ve Mert Rüstem koleksiyonlarından seçilen gümüş jelatin baskılar da seçkiye eşlik ediyor.
Farklı üretim dönemlerine, tekniklere ve arşivleme anlayışlarına ait bu çalışmalar, aynı başlık altında bir araya gelerek portrenin fotoğraf tarihindeki dönüşümünü farklı bakışlar üzerinden izleme olanağı sunuyor.
Fotoğrafın 200. Yılında “Göz Teması”
Türkiye’nin kültürel değeri yüksek fotoğraf koleksiyonlarını korumayı, erişime açmayı ve sanat ile kültür hafızasına kazandırmayı amaçlayan BEVFAM, “Göz Teması” ile arşivindeki farklı koleksiyonlardan bir seçkiyi izleyiciyle buluşturuyor.
Bu yıl dokuzuncu kez düzenlenen 212 Fotoğraf Festivali ise fotoğrafın 200. yılına odaklanıyor. 26 Eylül–11 Ekim 2026 tarihleri arasında İstanbul’un Avrupa ve Anadolu yakalarında farklı mekânlara yayılan festival; sergilerin yanı sıra söyleşiler, atölyeler, film gösterimleri ve performanslardan oluşan bir program sunuyor.
Fotoğrafın tarihsel gelişimi, hafıza oluşturmadaki rolü ve günümüzde geçirdiği dönüşüm üzerine farklı perspektifler sunan festival, Türkiye’den ve dünyadan sanatçı, akademisyen ve yaratıcı isimleri İstanbul’da bir araya getiriyor.
BEVFAM Hakkında
Bülent Eczacıbaşı Vakfı Fotoğraf Araştırma Merkezi (BEVFAM), Türkiye’de risk altında olduğu değerlendirilebilecek, kültürel değeri yüksek fotoğraf koleksiyonlarını koruma altına almayı ve erişime açarak Türkiye’nin sanat ve kültür hafızasına eklemlemeyi amaçlıyor.
Farklı alanlarda ve farklı arşivleme anlayışlarıyla çalışan aktörlerin oluşturduğu koleksiyonlara odaklanan BEVFAM, bünyesine kattığı malzemeleri özgün bütünlüklerini koruyarak uluslararası standartlarda saklıyor. Koleksiyonları yüksek çözünürlükte dijitalleştirerek kamuya açan Merkez, arşivlerin yeni araştırmalara, yorumlara ve üretimlere kaynak oluşturmasını hedefliyor.
BEVFAM Arşivi’ne www.bevfam.org adresinden erişilebilir.
https://artcolumn.com.tr
